• TVEFJMS – yagona majburiy polis. Busiz avtomobildan qonuniy foydalanish mumkin emas;
• 2026-yilning 1-yanvaridan e’tiboran TVEFJMS bo‘yicha maksimal sug‘urta summasi 40 mln so‘mdan 80 mln so‘mgacha oshirildi (Vazirlar Mahkamasining 23.07.2025-yildagi 458-son qarori);
• Yengil avtomobil uchun TVEFJMS polisining narxi Toshkent shahri va Toshkent viloyati uchun 192 000 so‘m, qolgan hududlar uchun 160 000 so‘m. Tarif qonun hujjati bilan belgilangan;
• KASKO – ixtiyoriy sug‘urta. Avtomobilingizga yetkazilgan, o‘g‘irlik, tabiiy ofatlar sababli yetkazilgan zararni qoplaydi. Avtokredit olishda majburiydir;
• Ikkala polis ham faqat elektron shaklda rasmiylashtiriladi va beriladi.

 

TVEFJMS – fuqarolik javobgarligi majburiy polisi

 

TVEFJMS (transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish) – avtomobil ro‘yxatdan o‘tkazilgandan so‘ng darhol rasmiylashtiriladigan birinchi hujjat. Polisning yo‘qligi ma’muriy javobgarlikka sabab bo‘ladi. Polis bir yilgacha muddatga rasmiylashtiriladi va har yili uzaytirishni talab qiladi.

 

TVEFJMS qanday zararni qoplaydi?

 

Polis sizning avtomobilingizni emas, balki siz aybdor bo‘lgan yo‘l-transport hodisasida jabrlanganlarni himoya qiladi. Kompensatsiya YTHni sug‘urta hodisasi deb e’tirof etish to‘g‘risidagi dalolatnoma imzolangandan keyin 5 ish kuni ichida to‘lanadi. Zararni mijozning o‘zi baholaydi, sug‘urta kompaniyasi esa uni o‘z ekspertini tayinlamasdan tekshiradi.

 

• Jabrlanuvchining mol-mulkiga yetkazilgan zarar – sug‘urta summasining 35 foizigacha;
•  
• Jabrlanuvchining hayoti va sog‘lig‘iga yetkazilgan zarar – sug‘urta summasining 65 foizigacha.

 

2026-yildan e’tiboran maksimal sug‘urta summasi 80 million so‘mni tashkil etadi. Shartnoma mulkdorni ham, boshqarishga ruxsat etilgan boshqa shaxslarni ham kiritishga yo‘l qo‘yadi. Barcha sug‘urtalovchilarda tarif bir xil – chegirmalar bo‘lishi mumkin emas.

 

2026-yilning 1-yanvaridan e’tiboran TVEFJMS tariflari

 

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 23-iyuldagi 458-son qarori bilan TVEFJMS tizimi isloh qilindi: sug‘urta summasi ikki baravar oshirildi, tariflar 2019-yildan beri birinchi marta qayta ko‘rib chiqildi. So‘nggi 12 oyda sug‘urta hodisasi bo‘lgan haydovchilar uchun yangi koeffitsiyentlar tizimi joriy etildi. Haydovchilar soni cheklangan taqdirda bazaviy tariflar quyidagichadir:

 

Transport vositasining turi	Toshkent shahri va Toshkent viloyati	Boshqa hududlar
Yengil avtomobil	192 000 so‘m	160 000 so‘m
Yuk avtomobili	336 000 so‘m	280 000 so‘m
Xorijiy ro‘yxatdan o‘tkazilgan (yengil avtomobil)	320 000 so‘m	320 000 so‘m

 

Haydovchilar soni cheklanmagan holda polis rasmiylashtirilsa, narx ikki baravarga oshadi. Tarif qonunchilik hujjati bilan mustahkamlangan bo‘lib, sug‘urtalovchini tanlash polis narxiga emas, balki bevosita xizmatning o‘ziga ta’sir qiladi. Polis faqat elektron shaklda rasmiylashtiriladi va beriladi.

 

KASKO – avtomobilni ixtiyoriy sug‘urtalash

 

Uchinchi shaxslar oldidagi javobgarlikni qoplaydigan TVEFJMS polisidan farqli o‘laroq, KASKO polisi shaxsiy avtomobilingizni himoya qiladi. Mazkur polistaning asosiy afzalligi shundaki, avariyaga kim aybdor deb topilishidan qat’i nazar, tovon puli to‘lanadi. Hatto to‘qnashuvga o‘zingiz sababchi bo‘lgan taqdirda ham, sug‘urta mashinani tiklash xarajatlarini qoplaydi.

 

KASKO qanday zararlarni qoplaydi?

 

Standart paket keng ko‘lamli xavf-xatarlarni, jumladan, aybdor voqea joyidan qochib ketgan vaziyatlarni ham qamrab oladi. Bir qator kompaniyalarda sug‘urta tovonini to‘lash muddati 3 bank kunidan boshlanadi. Xavf-xatarlarning aniq ro‘yxati shartnomada qayd etiladi, uni imzolashga qadar diqqat bilan o‘rganib chiqish lozim. Quyida xavf-xatarlar ro‘yxati keltirilgan:

 

• Aybdor shaxsdan qat’i nazar YTH;
•  
• Avtomobilni olib qochish yoki avtomobil va uning butlovchi qismlarini o‘g‘irlash;
•  
• Vandalizm va uchinchi shaxslarning g‘ayriqonuniy xatti-harakatlari;
•  
• Tabiiy ofatlar: do‘l, suv toshqini, dovul;
•  
• Yong‘in, portlash, yot jismlarning qulab tushishi.

 

Ko‘pgina sug‘urtalovchilar franshizasiz KASKOni taklif etadilar, bu zararni qo‘shimcha chegirmalarsiz to‘liq qoplashni anglatadi. Mijoz baholangan zarar miqdorini taqdim etadi, sug‘urta kompaniyasi uni tekshiradi. Polis bir necha daqiqada onlayn rasmiylashtiriladi va elektron shaklda beriladi.

 

KASKOni rasmiylashtirish ayniqsa kimlar uchun muhim?

 

KASKO egalarining bir qator toifalari uchun tavsiya zaruriyatga aylanadi. Ayniqsa, bu avtokreditga taalluqli: O‘zbekistondagi aksariyat banklar kredit berishning majburiy sharti sifatida amaldagi polisni talab qiladi. Bitta sug‘urta hodisasi – jiddiy yo‘l-transport hodisasi yoki o‘g‘irlik barcha to‘langan badallarni bir necha barobar qoplashi mumkin. Polisni rasmiylashtirish quyidagilar uchun kerak bo‘ladi:

 

• yangi avtomobillar – bitta qismning narxi ko‘pincha polis bo‘yicha yillik to‘lovdan oshib ketadi;
•  
• kredit avtomobillari – bank avtokredit berish sharti sifatida KASKO polisini talab qiladi;
•  
• yangi haydovchilar – xonavayron qiluvchi oqibatlarga olib kelmagan holda xavfisiz tajriba orttirish imkonini beradi;
•  
• yuqori sifatli va qimmat avtomobil egalari – ta’mirlash xarajatlarining yuqoriligi va o‘g‘irlanish xavfining yuqoriligi sababli.

 

KASKO polisi – ortiqcha xarajatlar emas, balki moliyaviy xatarlarni boshqarish vositasi demak. Bu, ayniqsa, yangi avtomobilga egalik qilishning dastlabki yillarida, uning bozor qiymati maksimal bo‘lganida dolzarbdir.

 

KASKO qiymati: narx nimalarga bog‘liq?

 

TVEFJMS polisidan farqli o‘laroq, KASKO polisi bo‘yicha tariflar davlat tomonidan tartibga solinmaydi,har bir sug‘urta kompaniyasi ularni mustaqil ravishda belgilaydi. Asosiy paket avtomobilning bozor qiymatining 1,3 foizidan boshlanishi mumkin. Dastlabki hisob-kitob uchun sug‘urtalovchilarning saytlaridagi onlayn kalkulyatorlardan foydalaning.

 

Ta’sir qiluvchi omil	KASKO polisi narxiga ta’sir qilishi
Avtomobil rusumi va ishlab chiqarilgan yili	Ha
Tanlangan xatarlar ro‘yxati	Ha
Franshiza mavjudligi va uning miqdori	Ha
Haydovchining staji va yoshi	Yo‘q
Haydovchining sug‘urta hodisalari tarixi	Yo‘q
Foydalanish hududi	Yo‘q
Avtomobilni saqlash sharoitlari	Yo‘q
Rasmiylashtirish tezligi	DYHXX organiga bormagan holda

 

Narxning staj va yoshga bog‘liq emasligi yangi haydovchilarga foydali: polis ularga tajribali haydovchi bilan bir xil stavkada tushadi. Bu boshqa ko‘plab mamlakatlarning sug‘urta bozorlaridan tubdan farq qiladi.

 

KASKO tarkibidagi qo‘shimcha xizmatlar

 

Zamonaviy KASKO polisi faqat sug‘urta hodisasi yuz berganda to‘lanadigan moliyaviy to‘lov emas. Aksariyat sug‘urtalovchilar yo‘ldagi favqulodda vaziyatlarda ayniqsa qimmatli bo‘lgan xizmat ko‘rsatishni ham polisga qo‘shib oladi. Muayyan xizmatlar ro‘yxati tanlangan paket va sug‘urta kompaniyasiga bog‘liq.

 

• Avtomobil buzilganda yoki YTH yuz berganda bepul evakuatsiya qilish;
•  
• Kichik nosozliklarda texnik yordam;
•  
• Ta’mirlash vaqtida taksi xarajatlarini qoplash;
•  
• Tun-u kun qo‘llab-quvvatlash va maslahatlar berish.

 

Polisni rasmiylashtirishdan oldin sug‘urta kompaniyasidan tanlangan paketga aynan qanday xizmatlar kiritilganini aniqlab oling. Turli sug‘urtalovchilarda polis qiymati bir xil bo‘lsa ham, shartlar sezilarli darajada farq qilishi mumkin.

 

KASKO qoplamasidan istisnolar

 

Hech bir polis hamma narsani istisnosiz qoplamaydi. To‘lovni rad etish asoslari qonunchilikda, ya’ni 141-sonli VMQning 7-bandida to‘g‘ridan-to‘g‘ri sanab o‘tilgan. Sug‘urta kompaniyasi bu ro‘yxatni o‘zboshimchalik bilan kengaytirishga haqli emas, shuning uchun boshqa asoslar bo‘yicha rad etish bahsga sabab bo‘ladi.

 

• Avtomobilni alkogol yoki giyohvand modda ta’sirida mastlik holatida boshqarish;
•  
• Yo‘l harakati qoidalarini qo‘pol ravishda buzish;
•  
• Sug‘urta qildiruvchi tomonidan qasddan zarar yetkazilishi;
•  
• Avtomobildan musobaqalarda yoki taksi sifatida foydalanish (agar shartnomada ko‘rsatilmagan bo‘lsa).

 

Haydovchining holati yoki yo‘l harakati qoidalarining buzilishi bilan bog‘liq barcha holatlar sug‘urtalovchi tomonidan 141-sonli VMQ normalari doirasida qat’iy baholanadi. Rad etish uchun asoslarni o‘zboshimchalik bilan kengaytirish qonunga xilofdir. Agar rad javobini olgan bo‘lsangiz, qaror matnini ko‘zdan kechiring.

 

TVEFJMS va KASKO polislarini solishtirish

 

Bu ikki polis bir-biri bilan raqobatlashmaydi, balki bir-birini to‘ldiradi. TVEFJMS polisi harakatning boshqa ishtirokchilarini sizning harakatlaringiz oqibatlaridan himoya qiladi, KASKO polisi esa sizni va avtomobilingizni boshqa hamma narsadan himoya qiladi. Ular birgalikda to‘laqonli sug‘urta himoyasini tashkil etadi.

 

Parametr	TVEFJMS	KASKO
Majburiyligi	Ha, qonunga ko‘ra	Yo‘q, ixtiyoriy
Himoya obyekti	YTHda jabrlanganlar	Sizning avtomobilingiz
Sug‘urta qildiruvchining aybi uchun qoplama	Yo‘q	Ha
O‘g‘irlab ketilganda qoplama	Yo‘q	Ha
Tabiiy ofatlarda qoplama	Yo‘q	Ha
Onlayn rasmiylashtirish	Ha, to‘liq	Ha, to‘liq
Tarif	Qonun bilan qat’iy belgilangan	Individual tarzda hisoblab chiqariladi
Polis shakli	Faqat elektron shaklda	Faqat elektron shaklda
Eng yuqori to‘lov qiymati	80 mln so‘m gacha	Avtomobilning bozor qiymati bo‘yicha
To‘lash muddati	Dalolatnoma tuzilganidan keyin 5 kun ichida	3 bank ish kuni ichida

 

Oʻzbekistonda yangi avtomobil uchun optimal himoya bu TVEFJMS plyus KASKOdir. Birinchi polis qonunga ko‘ra majburiy hisoblanadi, ikkinchisi esa moliyaviy risklarni boshqarishda, ayniqsa egalik qilishning dastlabki yillarida oqilona vositadir.

 

✅ Xulosa: Xulosa: TVEFJMS polisi – majburiy. KASKO polisi – yangi, qimmatbaho va kreditga olingan avtomobillar uchun qatʼiy tavsiya etiladi.

 

 

 

FAQ

 

1.     TVEFJMS polisisiz avtomobilni boshqarish mumkinmi?

 

Yo‘q. TVEFJMS polisining mavjud emasligi ma’muriy huquqbuzarlik hisoblanadi. Avtomobildan foydalanish boshlangan paytdan boshlab sug‘urtalash majburiydir. Hujjatlarni tekshirishda uning yo‘qligi jarimaga sabab bo‘ladi.

 

2.     TVEFJMS polisining qiymati 2026 yilda qancha belgilangan?

 

Yengil avtomobil uchun: Toshkent shahri va Toshkent viloyatida 192 000 so‘m, boshqa hududlarda esa 160 000 so‘m deb belgilangan. Tarif qonunchilik hujjati (Vazirlar Mahkamasining 23.07.2025-yildagi 458-son qarori) bilan belgilangan. Haydovchilar soni cheklanmagan polisda narx ikki baravar oshadi. Hech bir sug‘urtalovchida chegirma yo‘q.

 

3.     Avtokredit olishda KASKO majburiy hisoblanadimi?

 

Odatda, ha. O‘zbekistondagi aksariyat banklar avtokredit berish va unga xizmat ko‘rsatishning majburiy sharti sifatida amaldagi KASKO polisini talab qiladi. Kredit shartnomasini imzolashdan oldin bankning aniq talablarini aniqlashtiring.

4.     YTH sodir etishda aybdor shaxs qochib ketgan bo‘lsa-chi?

 

Bunday vaziyatda TVEFJMS polisi to‘lovni ta’minlamaydi – polis faqat aniqlangan aybdorning javobgarligini qoplaydi. KASKO polisi esa aybdor aniqlanmagan yoki voqea joyidan qochib ketgan bo‘lsa ham zararni qoplaydi.

5.     KASKO polisini onlayn rasmiylashtirish mumkinmi?

 

Ha, to‘liq tarzda rasmiylashtirish mumkin. KASKO polisi bir necha daqiqada onlayn rasmiylashtiriladi va elektron shaklda – sug‘urta kompaniyasining veb-saytida yoki elektron pochta orqali beriladi. TVEFJMS faqat qisman onlayn rasmiylashtirish mumkin: mulkiy qism hozircha oflayn rasmiylashtirishni talab qiladi.